Published: Μάρτιος 2026

Λέξεις κλειδιά:
Αλγοφοβία, Gianfranco Cecchin, Byung-Chul Han, Συστημική ασέβεια, Nora Bateson, αφανιποίηση Ηθική στάση στη θεραπεία, Ηλίας Γκότσης, Harlene Anderson, Συνεργατική Πρακτική, Ψυχολογικοποίηση, Αφανιποίηση (Aphanipoiesis), Διαλογική πρακτική, Social media, Σχεσιακή υπευθυνότητα, Rober Algophobia, Social Media and Systemic Irreverence: Embracing Pain as an Act of Care Papadopoulou, Katratzi.

Κατερίνα Κατρατζή

Είμαι η Κατερίνα Κατρατζή, ψυχολόγος και εκπαιδευόμενη συστημική ψυχοθεραπεύτρια στο κέντρο “Συνηχήσεις”. Έχω αποφοιτήσει από το Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ, υλοποιώντας κλινική πρακτική άσκηση στο Τμήμα Οικογενειακής Υποστήριξης του ΚΕΘΕΑ Θεσσαλονίκης. Έχω υπάρξει εθελόντρια αρκετά χρόνια στον Σύλλογο Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία – ΣΟΨΥ - Θεσσαλονίκης αλλά και στη ΜΚΟ Thessaloniki Pride. Επιπλέον, έχω παρακολουθήσει τον εισαγωγικό κύκλο θεωρητικής εκπαίδευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων από το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας. Επιπλέον, έχω αποφοιτήσει από το ΔΠΜΣ “Κλινικές Παρεμβάσεις στις Εξαρτήσεις” του Πανεπιστημίου Κρήτης, έχοντας συμπληρώσει 10 μήνες πρακτικής άσκησης στη Μονάδα Εντατικής Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης και Κοινωνικής Επανένταξης καθώς και στη δομή streetwork του ΟΚΑΝΑ στη Θεσσαλονίκη. Έχω εργαστεί 2 χρόνια στην Μονάδα Απεξάρτησης από το Αλκοόλ και τις Νόμιμες Εξαρτήσεις – Πολυδύναμο θεραπευτικό Κέντρο (Contra Club της Μονάδας ΜΕΘΕΞΙΣ) του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης. Τα τελευταία χρόνια εργάζομαι ως ψυχολόγος στην ομάδα του Κέντρου “Συνηχήσεις”.

Νατάσσα Παπαδοπούλου

Η Νατάσσα Παπαδοπούλου είναι ψυχολόγος και εκπαιδευόμενη συστημική και ομαδική ψυχοθεραπεύτρια στο Κέντρο Βιωματικής και Καταξιωτικής Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας – ΣΥΝΗΧΗΣΕΙΣ (Αθήνα).

Ξεκίνησε τις σπουδές της στην Ψυχολογία το 2015 στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Καθοριστική εμπειρία στην επαγγελματική της πορεία αποτέλεσε η πρακτική της άσκηση στην ΑΡΣΙΣ - ΜΚΟ, όπου πραγματοποίησε συνεδρίες με ασυνόδευτους έφηβους και ενήλικες πρόσφυγες. Η συνεργασία της με τη δομή συνεχίστηκε και σε εθελοντική βάση, προσφέροντάς της σημαντική κλινική και διαπολιτισμική εμπειρία.

Είναι κάτοχος άδειας ασκήσεως επαγγέλματος από τον Μάρτιο του 2022 (αρ. πρωτ. 92555). Παράλληλα με την εκπαίδευσή της, συμμετέχει συστηματικά σε σεμινάρια και δράσεις συνεχιζόμενης επιμόρφωσης, με ενδιαφέρον για σύγχρονα κοινωνικά και κλινικά ζητήματα.

Συνεργάζεται με το κέντρο “Συνηχήσεις”, όπου πραγματοποιεί ατομικές συνεδρίες με εφήβους και ενήλικες και συμμετέχει ως συν - θεραπεύτρια σε ομάδα ψυχοθεραπείας ενηλίκων. Παράλληλα, συντονίζει μεταφραστική ομάδα του κέντρου, επιμελούμενη κείμενα άλλων ατόμων και μεταφράζοντας επιστημονικά κείμενα που αφορούν τη συστημική, αφηγηματική, οικογενειακή θεραπεία καθώς και τη διαλογικότητα. Τα ενδιαφέροντά της περιλαμβάνουν ζητήματα φεμινισμού, συμπερίληψης, τραύματος, πένθους, ορίων και διαλογικών προσεγγίσεων στην ψυχοθεραπεία.

Περίληψη

Ζώντας μέσα σε μια εποχή όπου κυριαρχεί το αφήγημα της βελτιστοποίησης του εαυτού, παρατηρούμε ότι ο πόνος έχει σταδιακά χάσει το δικαίωμά του να εκφράζεται. Ο αλγόφοβος πολιτισμός μας, όπως τον περιγράφει ο Byung-Chul Han, φαίνεται να εξοστρακίζει καθετί που χαλάει την επιφάνεια – ακόμη κι όταν αυτή η επιφάνεια είναι γεμάτη τραγικές ειδήσεις (γυναικοκτονίες, Παλαιστίνη, κλπ). Ενώ κατακλυζόμαστε από δυστοπικές εικόνες στα κοινωνικά δίκτυα, ταυτόχρονα μαθαίνουμε να ποζάρουμε πάνω από τα ερείπια με πλατύ χαμόγελο.

Η τάση της κυρίαρχης κουλτούρας επαγγελματιών να προωθούν τυποποιημένες απαντήσεις αναδεικνύει τη δυσκολία να μείνουμε στην αβεβαιότητα και ασάφεια που φέρνει η συναισθηματική δυσφορία, αναζητώντας μια καθολική ταιριαστή λύση ανεξαρτήτως πλαισίου.

Ως θεραπεύτριες προβληματιζόμαστε από τη δυσανεξία που συναντάμε απέναντι στον συναισθηματικό πόνο. Συχνά ο πόνος των θεραπευόμενων παρουσιάζεται ως ένδειξη αποτυχίας – κάτι που πρέπει να ξεπεραστεί γρήγορα, για να συνεχιστεί η λειτουργικότητα. Διερωτόμαστε πού αλλού μπορούμε να σταθούμε με σεβασμό απέναντι στον πόνο, αν όχι μέσα στη θεραπευτική σχέση. Και τι σημαίνει σεβασμός σε έναν πολιτισμό που απαιτεί ευζωία με κάθε κόστος;

Η έννοια της αφανιποίησης (“Aphanipoiesis”) της Nora Bateson για την ύπαρξη πολύπλοκων διεργασιών, δίνοντας χώρο στο μη ορατό, θα μπορούσε να είναι ένας χώρος φροντίδας και πολυπλοκότητας, όπου συνυπάρχουν πόνος και όμορφα συναισθήματα. Ενδεχομένως εκεί γεννιέται η δυνατότητα να στεγάσουμε την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης εμπειρίας.

Πώς μπορούμε να ασεβήσουμε στους κυρίαρχους ανέμους – της ψυχολογικοποίησης και της ταχύτητας – ως μια πράξη ηθικής ασέβειας; Η δημιουργία χώρου για την αλήθεια του πόνου, χωρίς διάγνωση, χωρίς επιδιόρθωση, συνιστά μια πράξη ηθικής ασέβειας και ίσως μια πράξη τρυφερότητας.

Πώς είναι να σταθούμε από τη δική μας θέση ως επαγγελματίες με τρόπο που να “φιλοξενεί” (Anderson, 2016) το θεραπευόμενο άτομο συνοδεύοντάς το παράλληλα στον ψυχικό πόνο, λαμβάνοντας υπόψη ότι μπορούμε να μεταφέρουμε έμμεσα τις δικές μας ερμηνείες και νοήματα.

Είναι εφικτό να αναγνωρίσουμε και ενδεχομένως να περιορίσουμε τις προεκτάσεις των αποικιοκρατικών επιδράσεων που κουβαλούμε από την κουλτούρα μας (Rober Seltzer (2010) και Larner (2015); Ως θεραπεύτριες πώς μπορούμε να συμβάλλουμε στην συγκατασκευή διαλογικών τοπίων ασφάλειας όπου ο αποκλεισμός παραχωρεί τη θέση του στη συμπερίληψη (Rober, 2002);