Published: Μάρτιος 2026

Λέξεις κλειδιά:
Σιγή, διαλογικός εαυτός, θέσεις-Εγώ, διεργασία της τοποθέτησης, πολυφωνία, τραύμα, θεραπευτική παρουσία, μαρτυρία.

Ευάγγελος Ρέντας

Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής, Κλινικός Κοινωνικός Λειτουργός, Συστημικός Ψυχοθεραπευτής Bsc Psychology, BA Social Work, MASTERS Of Systemic Practice, UNIVERSITY OF NORTHUMBRIA AT NEWCASTLE, UK, evanrentas@yahoo.gr

Περίληψη

Η σιγή συχνά λειτουργεί ως δείκτης ρύθμισης στη θεραπευτική σχέση, πριν λειτουργήσει ως νόημα. Το άρθρο αναπλαισιώνει τη σιγή ως ενσώματη και σχεσιακή διεργασία τοποθέτησης, δηλαδή ως τον τρόπο που το άτομο παίρνει στάση απέναντι στον εαυτό και τον άλλον, πριν το βίωμα αρθρωθεί σε λόγο μέσω μιας διακριτής οπτικής του εαυτού, μιας θέσης του Εγώ. Η σιγή προσεγγίζεται ως σιωπηρή διαλογικότητα και ως πεδίο συνρρύθμισης χωρίς λόγια, όπου οι θέσεις του Εγώ αναδύονται σταδιακά μέσα στη σχέση. Σε πλαίσια τραύματος, αυτή η αναδυόμενη πολυφωνία δεν εμφανίζεται πάντα ως ήδη οργανωμένο σύστημα. Αναδύεται ως εύθραυστο σχεσιακό πεδίο, που η σιγή λειτουργεί είτε ως κίνηση προς οργάνωση νοήματος, είτε ως δείκτης παγώματος, ντροπής ή αποσύνδεσης. Το κείμενο συνδέει τη Διαλογική Θεωρία του Εαυτού με συστημικές και τραυματοκεντρικές οπτικές, με έμφαση στη σχέση, το ρυθμό και δυναμικές ισχύος. Προτείνει κλινική διάκριση ανάμεσα σε σιγή που διατηρεί επαφή και ρυθμό και σε σιγή όπου επικρατεί πάγωμα ή απόσυρση. Περιγράφει τη μετα-θέση ως στάση που στηρίζει τη σύνδεση, χωρίς να επιταχύνει τη μετάβαση σε λόγο. Μέσα από θεωρητική ανάλυση και δύο κλινικές περιπτώσεις, χαρτογραφεί μετατοπίσεις προς διατυπωμένες θέσεις του Εγώ και κοινή νοηματοδότηση, όταν η παρουσία και η μαρτυρία στηρίζουν την ανάδυση φωνής.