Published: Okt;vbriow 2026
Λέξεις-κλειδιά:
Νίκη Τσιρώνη, συστημικός θεραπευτής - ανιχνευτής, αισθητική, αλληλεπίδραση, συστημική θεωρία, φαινομενολογία, Gestalt, αφηγηματική θεραπεία, ενσώματη γνώση, σωματική αίσθηση, συναισθηματικές αποχρώσεις, ροή, σχεσιακό μοτίβο, σχεσιακή εμπειρία, διαλογικός εαυτός, Gregory Bateson, von Foerster, Michael White, David Epson, Hubert Hermans.
Δρ Νίκη Τσιρώνη
Η Νίκη Τσιρώνη είναι ψυχοθεραπεύτρια, συστημική σύμβουλος ψυχικής υγείας και ερευνήτρια στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Σπούδασε ιστορία στο King’s College London, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές της σε προπτυχιακό (B.A.), μεταπτυχιακό (M.A.) και διδακτορικό (Ph.D.) επίπεδο, εστιάζοντας στις αισθήσεις και τα συναισθήματα. Παράλληλα, σπούδασε Ψυχολογία στο Deree – The American College of Greece, όπου ολοκλήρωσε το Graduate Certificate in Psychology. Ολοκλήρωσε την εξειδίκευσή της στη συστημική ατομική και οικογενειακή ψυχοθεραπεία στο Εργαστήριο Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων, που ίδρυσαν η Χ. και η Λ. Κατάκη, και έχει μετεκπαιδευτεί στο Compassionate Inquiry με τον Gabor Maté και στο Somatic Therapy με τον Peter Levine. Τα κλινικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν το προσωπικό και διαγενεακό τραύμα, την κατάθλιψη, το άγχος και το πένθος, με ιδιαίτερη έμφαση στις σχεσιακές και συμφραζόμενες διαστάσεις της ψυχολογικής εμπειρίας.
Από το 2023 έχει τη διεύθυνση του ερευνητικού έργου «Συναίσθημα στην Ιστορία και την Ψυχολογία» στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Το πρόγραμμα ξεκίνησε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Harvard και συνεχίζεται με τη σύμπραξη του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος. Εστιάζει στον ρόλο του συναισθήματος στην ατομική και συλλογική εμπειρία, μέσα από έναν διεπιστημονικό διάλογο ανάμεσα στην ψυχολογία, την ιστορία και τις ανθρωπιστικές επιστήμες.
Το ερευνητικό της έργο κινείται στη συνάντηση της ψυχολογίας, της ιστορίας, των σπουδών του συναισθήματος, της πολιτισμικής και κοινωνικής εμπειρίας και της μελέτης των ανθρώπινων σχέσεων. Έχει δημοσιεύσει μονογραφίες, επιστημονικά άρθρα και συμβολές σε συλλογικούς τόμους, μεταξύ των οποίων Emotion and Performance (Harvard, Classics@ 24, 2025), “Storge: Rethinking Gendered Emotion a propos of the Virgin Mary” (στο M. Mullett & S. Ashbrook Harvey, Managing Emotions in Byzantium: Passions, Affects and Imaginigs, Routledge series Studies in Byzantine Cultural History, Routledge, London & New York 2023, 184-213), Le livre : texte, image, objet (Études balkaniques – Cahiers Pierre Belon, 24, 2020) και Όψεις βιβλίων: από τον κώδικα στην ψηφιακή τεκμηρίωση (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, 2020). Οι δημοσιεύσεις της εξετάζουν τη σχέση ανάμεσα στο συναίσθημα, την ιστορική εμπειρία και την ανθρώπινη υποκειμενικότητα, με έμφαση στη συμβολή των διεπιστημονικών προσεγγίσεων στην κατανόηση του ατόμου και του σχεσιακού του κόσμου.
Η συστημική οπτική διατρέχει τόσο την κλινική όσο και την ερευνητική της εργασία, με ιδιαίτερη έμφαση στη δυναμική αλληλεπίδραση ανάμεσα στο άτομο, τις σχέσεις, τα οικογενειακά και διαγενεακά συστήματα και τα ιστορικά και κοινωνικοπολιτισμικά συμφραζόμενα μέσα στα οποία αυτά εντάσσονται. Παραμένει σε συνεχή προσωπική θεραπεία και κλινική εποπτεία, θεωρώντας την προσωπική ανάπτυξη και τον αναστοχασμό του θεραπευτή αναπόσπαστα στοιχεία της επαγγελματικής και θεραπευτικής πρακτικής.
Περίληψη
(Σημ. Συντακτικής Επιτροπής: Μια εισήγηση-παρουσίαση γεμάτη γνώση και σοφία. Μια πραγματικά αισθητική διαδικασία μάθησης. Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ της συγγραφέως από το πρόγραμμα της Διημερίδας του Μεταλόγου).
Η αισθητική της σχέσης, στο πλαίσιο της συστημικής προσέγγισης, αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βιώνουν, αντιλαμβάνονται και νοηματοδοτούν τις αλληλεπιδράσεις τους πέρα από το περιεχόμενο της επικοινωνίας. Αντλώντας από τη θεωρία συστημάτων, τη φαινομενολογία και τις σύγχρονες προσεγγίσεις της ενσώματης γνώσης (embodied cognition), η συστημική θεραπεία εστιάζει όχι μόνο στο «τι» συμβαίνει μέσα σε μια σχέση, αλλά και στο «πώς» αυτό βιώνεται αισθητηριακά και συναισθηματικά. Η έννοια της αισθητικής αφορά την ποιότητα της εμπειρίας: τον ρυθμό, τον τόνο, τη σιωπή, την ένταση ή τη ροή που χαρακτηρίζουν ένα σχεσιακό μοτίβο. Επιστημονικά, αυτή η οπτική υποστηρίζεται από έρευνες που αναδεικνύουν τη σημασία της μη λεκτικής επικοινωνίας, της σωματικής συντονιστικότητας και της αλληλεπιδραστικής ρύθμισης του συναισθήματος στη διαμόρφωση της σχέσης. Στην παρούσα εισήγηση, η αισθητική της σχέσης προσεγγίζεται βιωματικά, μέσα από ασκήσεις που επιτρέπουν την άμεση παρατήρηση και αναστοχασμό των σχεσιακών εμπειριών. Οι συμμετέχοντες καλούνται να εστιάσουν σε στοιχεία όπως ο ρυθμός της επικοινωνίας, η σωματική αίσθηση και η συναισθηματική απόχρωση των αλληλεπιδράσεων. Παράλληλα, θα παρουσιαστούν αποτυπώσεις τέτοιων βιωματικών ασκήσεων από την κλινική πράξη, αναδεικνύοντας πώς η μετατόπιση στην αισθητική εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης αλλαγής. Μέσα από αυτή τη σύνδεση θεωρίας και πράξης, αναδεικνύεται η δυναμική της αισθητικής ως εργαλείου κατανόησης και μετασχηματισμού των σχέσεων.
