Published: Μάρτιος 2026

Keywords:
Πάτων, το Σπήλαιο του Πλάτωνα, αλληγορία, μεταφορά, πραγματικότητα, αλήθεια, ψέμα, άτομο, ομάδα, συλλογικό, οικογένεια, κοινωνία, οικογενειακή θεραπεία, Gregory Bateson, Humberto Maturana, Γιώργος Σεφέρης, Νίκος Καρούζος, Miguel de Cervantes.

Μετάλογος

Περίληψη

Το Σπήλαιο είναι ένα ακόμη βίντεο της Συντακτικής Ομάδας του Μεταλόγου - ένα έργο που ξεκίνησε ως συλλογική χειρονομία υπό τον συντονισμό της Μαρίας Παντελάκη και ολοκληρώθηκε, με κόπο και επιμονή, μέσα στην απουσία που άφησε ο αιφνίδιος θάνατός της. Μια πράξη συνέχειας και αγάπης, μετά από μια βίαιη διακοπή.

Προβλήθηκε στη Διημερίδα της ΣΕΒΕ 2025.

Αντλώντας από την αλληγορία του Πλάτωνα, ο διάλογος μεταξύ φωνών και εικόνων δεν περιορίζεται σε έναν φιλοσοφικό στοχασμό, αλλά μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης. Διαπερνώντας τα όρια ανάμεσα στην κοινωνία, την οικογένεια και τις φάσεις της οικογενειακής ή ομαδικής ζωής - όπως η “έξοδος” - κριτικάρει την οικογενειακή θεραπεία με τις θεωρίες και τις πρακτικές της, εκθέτοντας με σαρκασμό τις κυρίαρχες αφηγήσεις για την εξουσία και τον έλεγχο στις ανθρώπινες σχέσεις.

Στο εσωτερικό αυτής της έντασης αντηχεί η σκέψη του Gregory Bateson - μια υπενθύμιση ότι όταν τα πάντα διαβάζονται ως έλεγχος, αποσιωπάται η πολυπλοκότητα, η σχέση, το νόημα.

Μέσα από συνεχείς μετακινήσεις του λόγου και αιχμηρές αντιστροφές, προσκαλείται η περίσκεψη γύρω από τις καθηλώσεις, τις ανελευθερίες αλλά και τις ψευδαισθήσεις ελευθερίας της σύγχρονης εποχής. Τα μέσα επικοινωνίας και επιτήρησης - χρήσιμα εργαλεία, μα κυρίως φορείς ελέγχου, επιβολής και τελειοποίησης εξοπλισμών - αναδεικνύονται σε κεντρικούς μηχανισμούς κατασκευής πραγματικοτήτων.

Το ερώτημα επιμένει:

Είναι η σύγχρονη δυτική κοινωνία ένα τεχνολογικά φωτισμένο, αλλά εξίσου ασφυκτικό Σπήλαιο; Ένας τόπος όπου οι άνθρωποι δεν είναι μόνο αλυσοδεμένοι, αλλά και αυτοί που αλυσοδένουν - συμμετέχοντας σχεδόν υπνωτικά στην αναπαραγωγή των ίδιων αφηγήσεων που περιορίζουν τη σκέψη και τη δράση τους, προδιαγράφοντας τους ολέθρους που έρχονται…